PORADY

Krwawienia kontaktowe

Miernie nasilone krwawienie po współżyciu określa się mianem plamienia kontaktowego. Istnieje kilka przyczyn tych objawów i na pewno zawsze taka sytuacja wymaga konsultacji z lekarzem ginekologiem. Plamienia u pacjentki młodej, która jeszcze nie rodziła, mogą być związane z infekcją dróg rodnych, nieprawidłową strukturą nabłonka szyjki macicy, a nawet stanami przed- i nowotworowymi. Również choroby pochwy, takie jak żylaki, brodawki czy owrzodzenia mogą być przyczyną. Kontrola u lekarza prowadzącego powinna się wiązać z badaniem we wzierniku i oglądaniem, ręcznym badaniem ginekologicznym, pobraniem rozmazu cytologicznego z szyjki macicy, ewentualnie wykonaniem posiewu z szyjki macicy i pochwy (w razie podejrzenia infekcji).


Regeneracja dróg rodnych po porodzie

Czas najintensywniejszej regeneracji po porodzie to około 6 tygodni, fachowo określanych połogiem. W tym okresie dochodzi do obkurczenia mięśnia macicy, regeneracji rany po naciętym kroczu lub ewentualnych pęknięć. Należy jednak pamiętać, że poporodowa regeneracja ciała kobiecego zajmuje dużo więcej czasu. Jeszcze przez wiele miesięcy ból po urazie krocza może promieniować na okoliczne tkanki, dając poważny dyskomfort. Błona śluzowa pochwy jest osłabiona i za słabo nawilżona ze względu na rozregulowaną gospodarkę hormonalną. Poród przyczynia się także do obniżenia macicy. Sama macica jest również nieco większa niż przed porodem. Obie te sytuacje mogą dawać odczucie „obniżenia” szyjki macicy i wynikające z tego nieprzyjemne wrażenia podczas współżycia. Istnieją jednak ćwiczenia wzmacniające mięśnie przepony miednicy, które poprawią statykę macicy. Ściany pochwy są nieco ”luźniejsze” i światło pochwy nigdy nie będzie już tak wąskie jak przed porodem. Jednak kiedy hormony nieco się unormują, śluzówka pochwy odbuduje się, stanie się znowu sprężysta, co poprawi również komfort współżycia. Warto pomyśleć o specjalistycznej rehabilitacji poporodowej, która może pomóc w odzyskaniu lepszej kondycji i samopoczucia.


Stosowanie niesterydowych leków przeciwzapalnych w ciąży

Niesterydowe leki przeciwzapalne w ciąży nie powinny być stosowane w trzecim trymestrze ciąży dłużej niż 3-5 dni, ponieważ może prowadzić do przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego, a to z kolei może skutkować przetrwałym nadciśnieniem płucnym. Preparaty mają również działanie hamujące czynność skurczową macicy oraz zmniejszają objętość płynu owodniowego. Preparaty zawierające ibuprofen, diklofenak i naproksen są badane pod kątem zwiększania ryzyka poronienia, jednak brak jest wystarczających doniesień na ten temat i wiadomo, że działanie takie miałoby dotyczyć stosowania leków przynajmniej przez tydzień czasu w okresie okołokoncepcyjnym. Wniosek z tego taki, że stosowanie sporadyczne w/w leków na pewno nie powinno wywrzeć istotnego wpływu na ciążę. Wiele kobiet przyjmuje różne leki we wczesnej ciąży, co wynika z nieświadomości swego stanu.


Grzybica pochwy w ciąży

Ciąża uznawana jest za czynnik sprzyjający rozwojowi grzybicy. Uważa się, że w ciąży ryzyko zachorowania wzrasta dwukrotnie, przy czym w I trymestrze jest ono niższe niż w drugim i trzecim. Kandydozę częściej również rozpoznaje się u pacjentek, które wcześniej były nosicielkami Candida albicans. Infekcje grzybicze w ciąży wiążą się z jednej strony ze spadkiem odporności, z drugiej ze zmianami hormonalnymi. Co prawda niezwykle rzadko zdarzają się wewnątrzmaciczne zakażenia grzybicze, niemniej jednak stan zapalny w pochwie może doprowadzić do przedwczesnego pęknięcia błon płodowych, a co za tym idzie do porodu przedwczesnego wraz z wszystkimi jego konsekwencjami. Stąd kandydozę należy leczyć, a w razie infekcji nawracających warto stosować profilaktykę. Mogą być to doustne lub miejscowe probiotyki, unikanie basenu, spożywanie dużych ilości jogurtów. Unikanie współżycia ma uzasadnienie, jeśli partner również ma objawy infekcji. Wtedy on również powinien być przeleczony. W razie rozwoju pełnoobjawowej infekcji dostępnych jest kilka preparatów, które mogą być bezpiecznie stosowane nawet od pierwszego trymestru ciąży.


Nieregularne miesiączki u młodych dziewczyn

Zaburzenia miesiączkowania są rzeczywiście dość typowe dla okresu dojrzewania, aczkolwiek sugeruje się, aby po 16 roku życia wdrażać ich leczenie. Warto jednak najpierw wprowadzić zwyczaj skrupulatnego zapisywania daty rozpoczęcia ostatniej miesiączki, a więc daty rozpoczęcia kolejnego cyklu. Pozwoli to lepiej ocenić częstotliwość występowania miesiączek. Nie należy się sugerować tym, że okres powinien rozpocząć się danego dnia (np. 6-go) każdego miesiąca, ponieważ miesiące różnią się między sobą liczbą dni i powoduje to przesunięcia w kolejnych cyklach, czasem błędnie interpretowane jako zaburzenia miesiączkowania. Regulacja miesiączek wymaga wizyty u lekarza ginekologa, najlepiej u ginekologa wieku rozwojowego. Ustali on zakres problemu, zaleci wykonanie odpowiednich badań i włączy leczenie, zazwyczaj oparte na tabletkach hormonalnych zażywanych tylko w Ii fazie cyklu (gestageny) albo przez cały miesiąc (dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne). Zazwyczaj takie kilkumiesięczne leczenie pozwala z czasem wyregulować częstotliwość miesiączek. Warto wykonać także badania hormonalne (np. FSH, LH, Estradiol w l fazie cyklu, Prolaktyna, TSH – bez znaczenia faza cyklu – jednak rano, na czczo i ewentualnie Progesteron w ll fazie cyklu) i skonsultować z lekarzem ginekologiem.


Co to jest antykoncepcyjna metoda termiczna i objawowo termiczna?

Metoda termiczna antykoncepcji polega na określeniu momentu owulacji – jajeczkowania, inaczej mówiąc wyznaczeniu dni płodnych, poprzez pomiar podstawowej temperatury ciała. Związana jest ona ze wzrostem temperatury ciała przez produkowany w drugiej fazie cyklu progesteron. Od rozpoczęcia produkcji progesteronu w organizmie temperatura ciała wzrasta o 0,2 do 0,6 ⁰C i utrzymuje się do około 1 dnia przed miesiączką. Metoda termiczna ścisła polega na współżyciu od 4 dnia po stwierdzeniu wzrostu temperatury aż do miesiączki, a więc tylko w II fazie cyklu. Indeks Pearla dla tej metody wynosi 0,8-1,4 na sto kobiet (to znaczy na sto kobiet stosujących tę metodę 0,8 do 1,4 zajdzie w ciążę). Nieco mniej restrykcyjną metodą jest tzw. metoda objawowo-termiczna, gdzie dodatkowo obserwuje się także śluz szyjkowy. W okresie przedowulacyjnym śluz staje się obfity, przezroczysty i ciągliwy, z kolei po owulacji staje się gęsty, lepki i kleisty. Łącząc te metody można określić okres płodny od momentu pojawienia się śluzu owulacyjnego do 3 dni po wzroście temperatury ciała. Taka metoda może rzeczywiście okazać się dogodna w przypadku pacjentek z nieregularnymi miesiączkami, aczkolwiek indeks Pearla wynosi tutaj 3-35/100 kobiet.


Obfite miesiączki u młodych kobiet i nie tylko

Na pewno nie da się nic poradzić na opisany problem bez wizyty u lekarza ginekologa i od tego trzeba zacząć. Jeśli jest to ciągłe krwawienie od kilku dni, może mocno osłabić organizm i dlatego trzeba je jak najszybciej zakończyć. Zazwyczaj wystarczają środki farmakologiczne, np. wzmacniające naczynia krwionośne, często hormonalne. Wspomagająco warto w trakcie największego krwawienia po prostu poleżeć w łóżku, przyjmować preparaty witaminowe i żelazo oraz stosować dietę wysokokaloryczną. W skrajnych przypadkach konieczne jest nawet skrobanie ścian jamy macicy celem weryfikacji histopatologicznej (mikroskopowej) błony śluzowej jamy macicy. Poza tym wymagane jest przeprowadzenia diagnostyki w kierunku ewentualnych zaburzeń krzepnięcia i chorób z tym związanych. Jeśli podobne krwawienia powtarzają się, mówi się o jednostce chorobowej zwanej krwawieniami młodocianych. Są one związane z niedojrzałością układu rozrodczego i wymagają kilkumiesięcznego leczenia hormonalnego z użyciem estrogenów i gestagenów. Po zakończeniu terapii zwykle krwawienia stają się bardziej skąpe i regularne. Kobietom, które rodziły można zaproponować system wewnątzrmaciczny z gestegenem (np. Mirena), który zdecydowanie zmniejszy długość i obfitość miesiączek, ale po wykluczeniu innych schorzeń. Każde włączenie leków hormonalnych wymaga jednak wizyty u lekarza specjalisty oraz regularnych kontroli w trakcie leczenia.


Kiedy powinna odbyć się pierwsza wizyta u ginekologa?

Najlepiej przed planowanym podjęciem współżycia płciowego lub tuż po jego rozpoczęciu. Czasami problemy natury ginekologicznej mogą się pojawić już w okresie dorastania- np. krwotoczne miesiączki, zaburzenia cyklu miesiączkowego. Jeżeli pacjentką jest osoba niepełnoletnia- powinna pojawić się na wizycie z rodzicem lub opiekunem prawnym.


Jak często należy wykonywać kontrolę u ginekologa?

Jeśli pacjentka nie odczuwa żadnych dolegliwości natury ginekologicznej – powinna kontrolować się raz na rok. Wizyta obejmować powinna – wymaz cytologiczny, badanie ginekologiczne i ultrasonograficzne, badanie palpacyjne i ultrasonograficzne piersi.


Kiedy wykonywać usg piersi, a kiedy mammografię?

Przyjęta granica to wiek 35 lat. Przed tym rokiem życia w gruczołach piersiowych przeważa tkanka gruczołowa, lepiej widoczna w badaniu usg. Po 35 roku życia zaczyna przeważać tkanka tłuszczowa, którą łatwiej zobrazować w badaniu mammograficznym. Po 40 roku życia mammografię zaleca sią co 2 lata i usg piersi raz w roku. Po 50 roku życia mammografię zaleca sią raz w roku (wyjątkowo raz na 2 lata) i usg jako badanie uzupełniające raz w roku.


Jakie informacje mogą się przydać podczas wizyty lekarskiej?

Jeśli jesteś w ciąży - lekarz zawsze zapyta o datę ostatniej miesiączki. Jeśli będzie potrzebna recepta to niezbędny okaże się Twój PESEL. Z kolei w razie konieczności wypisania druczku zwolnienia lekarskiego, potrzebny będzie Twój NIP lub numer dowodu osobistego i adres zakładu pracy.


Co to jest badanie w kierunku paciorkowca - GBS?

Paciorkowce Gr. B (Staphylococcus agalactiae) to bakterie, które mogą kolonizować pochwę, a następnie, okołoporodowo, doprowadzać do groźnych zakażeń u noworodków. Dlatego według wytycznych Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego zaleca się wykonanie wymazu z pochwy na obecność paciorkowców około 35 tygodnia ciąży. Jeżeli badanie wykaże obecność bakterii w pochwie lub odbycie, należy wdrożyć osłonę antybiotykową na czas porodu.


Na czym polega laseroterapia szyjki macicy?

Jest to zabieg stosowany w przypadku zmian niezłośliwych, a więc przy prawidłowym wyniku cytologii, w razie występowania nadżerek lub kłykcin kończystych. Zabieg na szyjce macicy nie wymaga znieczulenia ogólnego, jest niebolesny, może być odczuwalne jedynie delikatne szczypanie. Rana goi się około 2 tygodni, w tym czasie mogą pojawiać się jedynie nieco wzmożone upławy z pochwy. Zaletą zabiegów z użyciem lasera jest brak fizycznego kontaktu narzędzia z tkankami leczonej osoby, dzięki czemu praktycznie eliminuje się ryzyko zakażenia; ponadto precyzja zabiegu jest zazwyczaj znacząco wyższa, niż przy użyciu technik klasycznych. Lasery gazowe działające w oparciu o C02 służą do koagulacji tkanek, czyli do niszczenia (fotoablacja) chorych tkanek.